Op deze pagina berust copyright van www.sinterklaasgedichten.com


10-stappenplan Sinterklaasgedicht

Hier vindt u een stappenplan voor het schrijven van een origineel Sinterklaasgedicht. Het gaat niet om gedichten van het kaliber 'De sint zat te denken...', maar om gedichten van niveau.

Stap 1 :
Begin niet meteen met schrijven. Leef u eerst in in de persoon voor wie het gedicht bedoeld is. Dit doet u d.m.v. brainstormen: schrijf alle trefwoorden op die u te binnen schieten. Trefwoorden over het werk, studie, hobbies, relaties, vakanties, anekdotes of de cadeaus die u gaat geven. Noteer zoveel mogelijk.

Stap 2 :
Selecteer uit deze trefwoorden de meest bruikbare. Dat zijn die trefwoorden waar iets over te vertellen is. Bijvoorbeeld een flater op het werk, de verregende vakantie, een nieuwe liefde of (één van) de cadeaus. (Natuurlijk kunt u het gedicht ook ophangen aan slechts één onderwerp.)
Een gedicht leeft pas als er een goede balans is tussen positieve (complimenteuze) en meer kritische elementen. Alleen maar positieve elementen maakt het gedicht te lief, het prikkelt niet. Een te negatief gedicht past niet in de sfeer van Sinterklaas.

Stap 3 : Neem elk trefwoord apart en maak per trefwoord een klein gedichtje, van zo'n vier tot acht regels. Zo ontstaan bouwstenen die later (zie stap 8) in elkaar worden geschoven. In dit stadium wordt de basis gelegd van het uiteindelijke gedicht.

Stap 4 : Zorg bij het schrijven van deze minigedichtjes voor goedlopende zinnen. Kromme zinnen, die voortkomen uit dichterlijke armoede, zijn uit den boze. Als parodie op dergelijke kromme constructies heb ik eens geschreven:

... maakt een nieuwe start
na vier jaar studeren, hard
Lanterfanten is er bij, niet meer
hij gaat werken, jaze'er.

Stap 5 : Van groot belang voor de kwaliteit van het gedicht, zijn de rijmconstructies. Op zich is het simpel: laat woorden rijmen, of laat ze niet rijmen. Maar gebruik geen net-niet-rijmconstructies. Veel sinterklaasgedichten bevatten van die woorden die niet rijmen. De dichter kwam er even niet uit en liet naam op maan rijmen, of vertoeven op genoegen.

Stap 6 : Probeer gebruik te maken van creatieve rijmconstructies. Verval niet in geijkte rijmwoorden als: de sint zat te denken, wat hij ... zou schenken. Een stuk origineler is:

Geef 'm wat te lezen
en 'n muziekje, van Elvis
dan weten we dat ...
de rust zelv' is.


Stap 7 : Kies òf voor een strak rijmschema, òf voor een creatieve variant. Het consequent toepassen van een strak rijmschema - bijvoorbeeld coupletten van vier regels met schema ABAB - draagt bij aan het ritme van de tekst (zie stap 9). Een creatieve variant verlevendigt de tekst en kan de aandacht van de luisteraar trekken. Zo nam ik eens midden in een sinterklaasgedicht een limerick op en kondigde deze ook aan. De toehoorders veerden direct op. Deze limerick was bestemd voor een vriend uit Dordrecht die bijverdiende met glazenwassen en geen vaste vriendin had.

(let op: een limerick!)

Een glazenwasser te Dordt
die dacht: 'sex is waar 't aan schort
Ik koop mij een trap
heus 't is geen grap
en wacht tot iemand aan mijn ladder sjort.'

Stap 8 : Als de trefwoorden zijn uitgewerkt, zijn er verschillende kleine gedichtjes ontstaan. Nu komt de volgende stap: de tekst in elkaar schuiven. Het is daarbij van groot belang de verschillende gedichtjes in de juiste volgorde achter elkaar te plaatsen. Zorg voor goede, logische overgangen tussen de onderwerpen. Werk toe naar een climax: eindig met een plaagstootje of met een compliment; laat het gedicht niet doodbloeden.

Stap 9 : Niet alleen de afzonderlijke zinnen moeten goed lopen, de hele tekst moet een goed ritme hebben. Degene die het gedicht voorleest, ziet de tekst voor het eerst. Niets is zo dodelijk als een hakkelende voordracht. Een ritmische tekst helpt de lezer het gedicht vloeiend uit te spreken. Lees het daarom van tevoren eens hardop voor uzelf op.

Stap 10 : Zorg ten slotte voor een passende layout. Een slechte vormgeving kan een goed geschreven gedicht alsnog naar beneden halen.